و در كتاب كافيه كه كلام را به قول تفسير نموده جهتش آنست كه قول نسبت بكلام جنس قريب بوده و برلفظ مهمل اطلاق نمىگردد بخلاف لفظ كه بملاحظه شمولش برمهمل جنس بعيد براى كلام به حساب مىآيد و چون از تعريف چيزى بجنس بعيد با وجود جنس قريب نهى وارد شده لا جرم در كتاب مزبور مصنّف در تعريف كلام لفظ قول را اختيار كرده است . قوله : ما يتألّف منه : ضمير در « منه » به « ماء موصوله » در « ما يتألّف » عود مىكند . قوله : و هو الكلم الثّلاث : ضمير « هو » به « ما يتألّف » عود مىكند . قوله : معاشر النّحويّين : كلمه « معاشر » جمع « معشر » بوده به معناى گروه و طائفه . قوله : صوت معتمد : مقصود از « صوت معتمد » صدائى را كه خارج مىشود گويند . قوله : على مقطع الفم : مقصود از « مقطع » مخرج مىباشد . قوله : فيخرج به ما ليس بلفظ : ضمير در « به » به لفظ عود مىكند . قوله : و عبّر به دون القول : ضمير فاعلى در « عبّر » به مصنّف و ضمير مجرورى در « به » به لفظ راجع است . قوله : لاطلاقه على الرّأى و الاعتقاد : ضمير در « لاطلاقه » به قول راجع است . قوله : و عكس فى الكافيه : ضمير فاعلى در « عكس » به مصنّف راجع است و « كافيه » نام كتاب ديگر مصنّف مىباشد . قوله : لعدم اطلاقه على المهمل : ضمير در « اطلاقه » به قول راجع است . شرح عربى : مفيد ، اى مفهم معنى يحسن السّكوت عليه كما قال فى شرح الكافية . و المراد سكوت المتكلّم ، و قيل السّامع ، و قيل كليهما . و خرج به ما لا يفيد كان قام مثلا . ترجمه و شرح : قيود معتبر در تعريف كلام سپس مصنّف مىگويد :